حسابداری در نخستین تمدن ها

حسابداری به همراه نخستین تمدن های بشری زاده شده و مورد توجه دولت ها و تجار بوده است و سابقه ی تاریخی آن حدود شصت قرن می باشد.با توجه به نیاز نهاد های ذینفع روند تکامل حسابداری تغییر شکل های بسیار داد . مدارک و شواهد گذشته نشان دهنده این است که ارگان های دولتی برای مشخص بودن روند گرفتن مالیات و خراج از مردم و بخش های مختلف کشور و اقوام روش هایی را برای ثبت و نگهداری خراج استفاده می کردند که از نظام مالی مشخصی استفاده می کردند تا درآمدها و ثروت های حکومت را نگه داری و استفاده ی درست برای هزینه ها داشته باشند. بیشترین کاربرد حسابداری و رویداد های مالی در گذشته مورد استفاده ی حکومت ها بوده تا مالیات و خراج به صورت نسبتاً عادلانه از مردم و اقوام مختلف و پراکنده دریافت شود و با روشی خاص نگهداری می کردند تا برای پرداخت ها به صورت پرداخت های آنی و نگهداری مقداری به عنوان پس انداز برای خرج های آتی به صورت برنامه ریزی از آن درآمدها استفاده کنند تا برای هزینه ها و یا جنگ های احتمالی مشکلی به وجود نیاید و بتوانند تمامی نیازهای دوران خود را به خوبی متعهد شوند. با گسترش مبادلات بازرگانی و صنعت و بانکداری در سال های 1300 تا 1400 میلادی حسابداری دستخوش تغییرات بسیاری گشته است و نگرش گزارشگری مالی در قرون وسطا به دلیل توسعه ، رشد و آبادانی بین شرق و غرب همراه با تغییرات اساسی گشته است. این رشد و توسعه در همان زمان قرون وسطا در ایتالیا طوری تغییر کرده تا خدمات حسابداری در آن دوران مورد استفاده ی روز آن دوران باشد که یک سیستم نوین و پایداری به وجود آمد و مفهوم بدهکار و بستانکار از آن زمان معنی پیدا کرد که مورد استفاده ی حساب صندوق در آن زمان بوده است بدین طریق زمانی که شخصی که نگهداری پول ها را به عهده داشت حساب صندوق را در مقابل دریافت وجوه و یا در مقابل هر دریافتی که داشت بدهکار می کرد و طرف مقابل نیز بستانکار می گردید. کم کم این قاعده در خرید و فروش نسیه به کار برده شد و حساب های مشتریان به وجود آمد که بدون انتقال پول بین خریدار و فروشنده هم ثبت های حسابداری زده می شد تا حساب ها با مفهوم تر و کاربردی تر مورد استفاده قرار گیرند. حسابداری دو طرفه نخستین بار در سال 1340 میلادی در ایتالیا رواج پیدا می کرد . با توجه به استفاده از روش حسابداری دو طرفه توسط بازرگانان ایتالیایی سیستم یکپارچه ای بر پایه ی روش ثبت دو طرفه که عناصر اصلی آن حساب نامیده می شد بر پایه ی روش ثبت دو طرفه دوباره تغییراتی در گزارشگری مالی اتفاق افتاد. مهمترین هدف <a خدمات حسابداری در آن دوران کنترل مدیریت بوده که از خدمات حسابدرای به عنوان وسیله ای کنترلی برای کنترل عملکرد مدیریت ، نحوه ی خرج کردن خراج و میزان درآمد و هزینه های ایلات مورد استفاده قرار می گرفت. شرایط اقتصادی در ایتالیا همراه با تغییراتی بوده که این تغییرات باعث تغییر در روند تکاملی حسابداری گردیده زیرا اطلاعات و رویداد های مالی بدست آمده از حسابداری کنونی از آن زمان جوابگوی شرایط اقتصادی آن دوران نبوده است. در سال 1494 میلادی فردی راهب و ریاضی دان که در ایتالیا بسیار معروف بوده به نام لوکا پاچیولی گتابی بنام حساب، هندسه و اصول نسبیت را نوشت که در آن رویه های حسابداری آن زمان را که در ونیز بسیار مورد استفاده بود ذکر کرد و نظمی خاص به روش دفتر داری ثبت دو طرفه در آن زمان بخشید. ارائه ی اطلاعات دارایی ها و بدهی ها در زمان مناسب و به موقع هدف اصلی دفترداری برای واحدهای اقتصادی در کتاب لوکا پاچیولی بوده است. تاکید پاچیولی در این کتاب بر واحد پول به عنوان واحد اندازه گیری مشترک و تاریخ گذاری برای معاملات و عطف متقابل دفاتر به یکدیگر بوده است اما فرض تفکیک شخصیت وجود نداشت زیرا بین اموال شخصی تاجر و اموال تجارت خانه تمایزی برقرار نکرده بود.